Порівняльний аналіз алгоритмів машинного навчання для персоналізації освітнього контенту в дистанційному навчанні
Віталій ЯнішевськийМетою дослідження було здійснення комплексної оцінки ефективності алгоритмів машинного навчання для задачі персоналізованої рекомендації навчального контенту в дистанційних системах освіти. Робота мала теоретико-експериментальний характер і виконувалася на основі синтетичного датасету обсягом 10 000 студентських профілів, сформованого на основі структурних характеристик провідних платформ дистанційного навчання. Датасет охоплював три групи ознак: демографічні, поведінкові та контентні, що відтворюють ключові патерни взаємодії студентів із навчальним середовищем. Порівняльний аналіз ефективності методу опорних векторів, дерева рішень, випадкового лісу та багатошарової нейронної мережі засвідчив чіткі кількісні відмінності між моделями. Найвищі класифікаційні результати отримано для нейронної мережі (accuracy = 0,91; F1-score = 0,90). Ансамблева модель Random Forest забезпечила високу стабільність та точність (accuracy = 0,89; F1-score = 0,87). Метод опорних векторів показав збалансовані показники (accuracy = 0,86; F1-score = 0,83), а дерево рішень – найнижчу ефективність (accuracy = 0,72; F1-score = 0,70), що підтверджує обмеження інтерпретованих моделей у багатовимірних даних. Додатковий системний аналіз, виконаний за напівкількісними індексами шести характеристик алгоритмів, відобразив узагальнену придатність моделей до персоналізації: нейронна мережа отримала 23 бали, Random Forest – 21 бал, SVM – 19 балів, Decision Tree – 17 балів. Ці показники узгоджуються з класифікаційними метриками та підтверджують переваги моделей із вираженою нелінійністю та ансамблевою структурою. Багатошарова нейронна мережа демонструє найвищу ефективність для глибокої персоналізації контенту, випадковий ліс виступає універсальною моделлю для масштабних освітніх платформ, метод опорних векторів є оптимальним для курсів із чіткою сегментацією студентів, тоді як дерево рішень доцільно використовувати як інтерпретований аналітичний модуль. Практична значущість дослідження полягає у формуванні науково обґрунтованого підходу до вибору алгоритмів для побудови адаптивних освітніх траєкторій та покращення ефективності цифрової освіти
Використані джерела
- Ahmed, E. (2024). Student performance prediction using machine learning algorithms. Applied Computational Intelligence and Soft Computing, 2024(1), article number 4067721. doi: 10.1155/2024/4067721.
- Bhaskaran, S., & Marappan, R. (2023a). Design and analysis of an efficient machine learning based hybrid recommendation system with enhanced density-based spatial clustering for digital e-learning applications. Complex & Intelligent Systems, 9(4), 3517-3533. doi: 10.1007/s40747-021-00509-4.
- Bhaskaran, S., & Marappan, R. (2023b). Enhanced personalized recommendation system for machine learning public datasets: generalized modeling, simulation, significant results and analysis. International Journal of Information Technology, 15(3), 1583-1595. doi: 10.1007/s41870-023-01165-2.
- Bhutoria, A. (2022). Personalized education and artificial intelligence in the United States, China, and India: A systematic review using a human-in-the-loop model. Computers and Education: Artificial Intelligence, 3, article number 100068. doi: 10.1016/j.caeai.2022.100068.
- Chandrakant, N.S. (2023). Gamified learning and NLP: Enhancing student engagement through AI-driven interactive education models. International Journal of Science and Research Archive, 9(1), 813-824. doi: 10.30574/ijsra.2023.9.1.0496.
- Chawla, N.V., Bowyer, K.W., Hall, L.O., & Kegelmeyer, W.P. (2002). SMOTE: Synthetic Minority Over-sampling Technique. Journal of Artificial Intelligence Research, 16, 321-357. doi: 10.1613/jair.953.
- Chen, W., Shen, Z., Pan, Y., Tan, K., & Wang, C. (2024). Applying machine learning algorithm to optimize personalized education recommendation system. Journal of Theory and Practice of Engineering Science, 4(1), 101-108. doi: 10.53469/jtpes.2024.04(01).14.
- Dhananjaya, G.M., Goudar, R.H., Kulkarni, A.A., Rathod, V.N., & Hukkeri, G.S. (2024). A digital recommendation system for personalized learning to enhance online education: A review. IEEE Access, 12, 34019-34041. doi: 10.1109/ACCESS.2024.3369901.
- Ezzaim, A., Dahbi, A., Aqqal, A., & Haidine, A. (2024). AI-based learning style detection in adaptive learning systems: A systematic literature review. Journal of Computers in Education, 12, 731-769. doi: 10.1007/s40692-024-00328-9.
- Jafari, D., & Shaterzadeh-Yazdi, Z.S. (2024). Transforming education with AI: The development of a personalized learning algorithm for individual learning styles. Journal of Algorithms and Computation, 56(2), 135-150.
- Kanchon, M.K., Sadman, M., Nabila, K.F., Tarannum, R., & Khan, R. (2024). Enhancing personalized learning: AI-driven identification of learning styles and content modification strategies. International Journal of Cognitive Computing in Engineering, 5, 269-278. doi: 10.1016/j.ijcce.2024.06.002.
- Lhafra, F.Z., & Abdoun, O. (2025). A comparative study of learning style model using machine learning for an adaptive E-learning. Multimedia Tools and Applications, 84, 36779-36798. doi: 10.1007/s11042-025-20657-w.
- Li, D. (2024). An interactive teaching evaluation system for preschool education in universities based on machine learning algorithm. Computers in Human Behavior, 157, article number 108211. doi: 10.1016/j.chb.2024.108211.
- Liu, T., Wu, Q., Chang, L., & Gu, T. (2022). A review of deep learning-based recommender system in e-learning environments. Artificial Intelligence Review, 55(8), 5953-5980. doi: 10.1007/s10462-022-10135-2.
- Luan, H., & Tsai, C.C. (2021). A review of using machine learning approaches for precision education. Educational Technology & Society, 24(1), 250-266.
- Ma, F. (2025). Learning behavior analysis and personalized recommendation system of online education platform based on machine learning. Computers and Education: Artificial Intelligence, 8, article number 100408. doi: 10.1016/j.caeai.2025.100408.
- Motlagh, N.Y., Khajavi, M., Sharifi, A., & Ahmadi, M. (2023). The impact of artificial intelligence on the evolution of digital education: A comparative study of openAI text generation tools including ChatGPT, Bing Chat, Bard, and Ernie. ArXiv. doi: 10.48550/arXiv.2309.02029.
- Motorina, V., Kravets, H., & Tsynova, M. (2025). Analysis of the effectiveness of artificial intelligence in creating personalized learning materials for higher education institutions. Pedagogical Academy: Scientific Notes, 15. doi: 10.5281/zenodo.14842883.
- Naseer, F., Khan, M.N., Tahir, M., Addas, A., & Aejaz, S.H. (2024). Integrating deep learning techniques for personalized learning pathways in higher education. Heliyon, 10(11), article number e32628. doi: 10.1016/j.heliyon.2024.e32628.
- Pathak, D., & Kashyap, R. (2022). Electroencephalogram-based deep learning framework for the proposed solution of e-learning challenges and limitations. International Journal of Intelligent Information and Database Systems, 15(3), 295-310. doi: 10.1504/IJIIDS.2022.124081.
- Rouzegar, H., & Makrehchi, M. (2024). Generative AI for enhancing active learning in education: A comparative study of GPT-3.5 and GPT-4 in crafting customized test questions. ArXiv. doi: 10.48550/arXiv.2406.13903.
- Sayed, W.S., Noeman, A.M., Abdellatif, A., Abdelrazek, M., Badawy, M.G., Hamed, A., & El-Tantawy, S. (2023). AI-based adaptive personalized content presentation and exercises navigation for an effective and engaging E-learning platform. Multimedia Tools and Applications, 82(3), 3303-3333. doi: 10.1007/s11042-022-13076-8.
- Shevchuk, B. (2025). Integration of artificial intelligence into virtual educational environments: Personalization of informatics training for vocational teachers. International Science Journal of Education & Linguistics, 4(1), 90-98. doi: 10.46299/j.isjel.20250401.09.
- Song, C., Shin, S.Y., & Shin, K.S. (2024). Implementing the dynamic feedback-driven learning optimization framework: A machine learning approach to personalize educational pathways. Applied Sciences, 14(2), article number 916. doi: 10.3390/app14020916.
- Soui, M., Srinivasan, K., & Albesher, A. (2022). Intelligent personalized e-learning platform using machine learning algorithms. In P. Lokulwar, B. Verma, N. Thillaiarasu, K. Kumar, M. Bartere & D. Singh (Eds.), Machine learning methods for engineering application development (pp. 110-126). Soest: Bentham Science. doi: 10.2174/97898150791801220101.
- Taylor, R., Fakhimi, M., Ioannou, A., & Spanaki, K. (2024). Personalized learning in education: A machine learning and simulation approach. Benchmarking, 32(7), 2662-2689. doi: 10.1108/BIJ-06-2023-0380.
- Villegas-Ch, W., García-Ortiz, J., & Sánchez-Viteri, S. (2024). Personalization of learning: Machine learning models for adapting educational content to individual learning styles. IEEE Access, 12, 121114-121130. doi: 10.1109/ACCESS.2024.3452592.
- Zadorina, O., Kachan, T., & Zadorin, V. (2025). Comparative analysis of artificial intelligence tools for creating adaptive learning courses. Pedagogical Academy: Scientific Notes, 16. doi: 10.5281/zenodo.15073276.
- Zhang, Q. (2023). Secure preschool education using machine learning and metaverse technologies. Applied Artificial Intelligence, 37(1), article number 2222496. doi: 10.1080/08839514.2023.2222496.